FDM ile basılan bir parça, hammaddesi gıdaya uygun olsa bile otomatik olarak gıda için güvenli sayılmaz; riskin büyük kısmı baskı yüzeyinden ve yazıcıdan gelir.
Ticari amaçla gıda temas ürünü üretilecekse ilgili mevzuat ve test gereklilikleri ayrıca araştırılmalıdır; bu yazı hobi kullanımı için genel bir çerçeve sunar.
Görsel: 3DFound
Görsel: Dbsnp / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
Kahve kupası, su şişesi, mama kabı ve kesme tahtası gibi ürünler için FDM baskı yerine gıdaya uygun üretilmiş ticari ürünleri kullanmak daha güvenli yol.
Hammadde sertifikası neyi kapsar?
Bazı filament üreticileri, ham polimerin gıda ile temas mevzuatına (ör. AB'de 10/2011 sayılı plastik gıda temas yönetmeliği, ABD'de FDA düzenlemeleri) uygun olduğunu beyan eder. Bu beyan granül hâlindeki malzemeyi ve belirli test koşullarını kapsar. Basılmış parçanın güvenli olduğunu garanti etmez, çünkü:- Renk pigmenti ve katkılar her renkte aynı değildir; beyan bazen sadece belirli renkleri kapsar.
- Yazıcının nozulu, ekstruderi ve önceki filamentlerden kalan kalıntılar sürece karışır.
- Baskının yüzey yapısı enjeksiyon parçadan çok farklıdır.
Ticari amaçla gıda temas ürünü üretilecekse ilgili mevzuat ve test gereklilikleri ayrıca araştırılmalıdır; bu yazı hobi kullanımı için genel bir çerçeve sunar.
Görsel: 3DFound
Risk 1: Katman aralıkları ve bakteri
FDM parçanın yüzeyi katman çizgileri ve aralarındaki mikro boşluklardan oluşur. Yiyecek artıkları ve nem bu boşluklara girer, bulaşık süngeri ve fırça ile tamamen temizlenemez. Bakteri üremesi için ideal bir ortamdır. Bu yüzden tekrar tekrar kullanılan bardak, kap, tabak gibi ürünler en riskli gruptadır.Risk 2: Malzeme, pigment ve katkılar
Karbon fiber, metal tozu, ahşap, ipek ve parlayan katkılı filamentler gıda temasına uygun değildir. Gıda uyumu beyan edilen malzemelerde bile beyanın hangi renk ve koşulları kapsadığına bakmak gerekir. Üreticinin beyanı yoksa malzemenin uygun olduğu varsayılmamalıdır.Risk 3: Nozul ve yazıcı yolu
Pirinç nozullar alaşımlarında az miktarda kurşun içerebilir. Gıda temasına yönelik baskılar için paslanmaz çelik nozul tercih edilir. Ekstruder dişlileri ve hotend içinde önceki filamentlerden kalan kalıntılar da parçaya karışabilir.Risk 4: Sıcaklık ve yıkama
PLA 55–60 °C civarında yumuşar. Sıcak çay, kahve, bulaşık makinesi ve sıcak su ile yıkama PLA parçayı deforme eder. Deformasyon yüzeyde yeni çatlaklar açar ve temizliği daha da zorlaştırır. PETG daha dayanıklı olsa da bulaşık makinesindeki uzun ve yüksek sıcaklıklı programlar onu da zorlar.Görsel: Dbsnp / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
Daha düşük riskli kullanımlar
- Kurabiye kalıbı ve hamur kesici: Kısa süreli temas, kuru gıda. Tek kullanımlık düşünmek veya birkaç kullanımdan sonra yenilemek yaygın yaklaşım.
- Gıdaya doğrudan değmeyen parçalar: Baharat rafı, kavanoz kapağı etiketleyicisi, poşet klipsi.
- Gıda ile arasına bariyer konan parçalar: Streç film veya kâğıt ile kullanılan kalıplar.
Kaplama ile risk azaltma
Gıda ile temasa uygun olduğu üretici tarafından belirtilen epoksi reçineler yüzeydeki boşlukları kapatıp pürüzsüz bir katman oluşturabilir. Bu durumda gıdaya temas eden artık reçinedir; reçinenin talimatına uygun karıştırılması, tamamen kürlenmesi ve uygun kullanım koşullarında (sıcaklık sınırı gibi) kalması gerekir. Kaplama çizildiğinde veya çatladığında koruma ortadan kalkar.Kısa kontrol listesi
- Gıda uyumu beyan edilmiş, katkısız filament
- Paslanmaz çelik nozul ve temiz ekstruder yolu
- Kısa süreli, kuru ve soğuk temas
- Bulaşık makinesi ve sıcak sıvıdan uzak
- Uzun süreli kullanım için gıdaya uygun kaplama veya hiç kullanmama
Kahve kupası, su şişesi, mama kabı ve kesme tahtası gibi ürünler için FDM baskı yerine gıdaya uygun üretilmiş ticari ürünleri kullanmak daha güvenli yol.
