3D baskı maliyet hesabı iki ana kalemden oluşur: filament gramı ve elektrik. Bir parçanın gerçek maliyetini kendi fiyatlarınızla nasıl hesaplayacağınızı formül ve örnekle gösteriyoruz.
Slicer, dilimleme sonrasında parçanın kaç gram (ve kaç metre) filament harcayacağını gösterir. Cura'da sağ alttaki tahmin kutusunda, PrusaSlicer ve OrcaSlicer'da dilimleme özetinde yer alır. Bu değer destek, brim ve temizleme çizgilerini de içerir.
Örnek: 1000 g'lık PLA makarası 700 TL olsun. Gram başı 0,70 TL eder. Slicer 85 g diyorsa filament maliyeti 85 × 0,70 = 59,5 TL olur.
Görsel: Tatár Lehel / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0
Makara fiyatları markaya, döviz kuruna ve kampanyalara göre hızla değişir. Formüle her zaman kendi aldığınız fiyatı koyun. Makarada sonda kalan, bir parçaya yetmeyecek 20–50 g'lık kısmı da hesaba katmak isterseniz gram fiyatına %3–5 ekleyebilirsiniz.
Yazıcının etiketinde yazan güç (ör. 350 W) güç kaynağının en yüksek kapasitesidir, sürekli çektiği güç değildir. En çok enerji, tablanın ilk ısınması sırasında harcanır. Isınma bittikten sonra ısıtıcılar sadece sıcaklığı korur.
Pratikte açık kasa, ısıtmalı tablalı bir hobi yazıcısı PLA basarken ortalama 70–150 W arası çeker. ABS gibi yüksek tabla sıcaklığı isteyen malzemelerde ve büyük tablalarda bu değer artar. Kendi yazıcınızın gerçek değerini öğrenmenin en kolay yolu, prize takılan ucuz bir enerji ölçerdir (wattmetre).
Örnek: 0,12 kW ortalama, 5 saatlik baskı, kWh fiyatı 3 TL olsun (bu bir örnek değer; güncel tarifenizi faturanızdan kontrol edin). 0,12 × 5 × 3 = 1,8 TL.
Görüldüğü gibi küçük ve orta parçalarda elektrik, filamentin yanında oldukça küçük kalır. Uzun ve büyük baskılarda veya ABS/ASA'da ısıtmalı kasa kullanıldığında payı artar.
Görsel: 3DFound
Slicer'ın gram tahmini, filament profilindeki yoğunluk ve çap değerine dayanır. PLA için yoğunluk genelde 1,24 g/cm³ olarak girilir; PETG'de 1,27, ABS'te 1,04 civarındadır. Profilde yanlış malzeme seçiliyse tahmin de sapar. Bir mutfak terazisiyle birkaç parçayı tartıp slicer'ın verdiği değerle karşılaştırmak, hesabınızın ne kadar güvenilir olduğunu gösterir.
Kendi kullanımınız için filament + elektrik yeterlidir. Parça satıyor veya başkası için basıyorsanız şunlar da gerçek maliyettir:
Tablodaki tüm fiyatlar hesaplamayı göstermek için seçilmiş örnek değerlerdir. OrcaSlicer, PrusaSlicer ve Cura'da filament profiline makara fiyatını girerseniz program her dilimlemede filament maliyetini kendisi gösterir; PrusaSlicer ve OrcaSlicer'da bu alan filament ayarlarında "Cost" olarak bulunur.
Filament maliyeti: gram üzerinden hesap
Slicer, dilimleme sonrasında parçanın kaç gram (ve kaç metre) filament harcayacağını gösterir. Cura'da sağ alttaki tahmin kutusunda, PrusaSlicer ve OrcaSlicer'da dilimleme özetinde yer alır. Bu değer destek, brim ve temizleme çizgilerini de içerir.
Kod
Filament maliyeti = (makara fiyatı ÷ makara gramı) × parçanın gramıÖrnek: 1000 g'lık PLA makarası 700 TL olsun. Gram başı 0,70 TL eder. Slicer 85 g diyorsa filament maliyeti 85 × 0,70 = 59,5 TL olur.
Görsel: Tatár Lehel / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0
Makara fiyatları markaya, döviz kuruna ve kampanyalara göre hızla değişir. Formüle her zaman kendi aldığınız fiyatı koyun. Makarada sonda kalan, bir parçaya yetmeyecek 20–50 g'lık kısmı da hesaba katmak isterseniz gram fiyatına %3–5 ekleyebilirsiniz.
Elektrik maliyeti: watt değil ortalama tüketim
Yazıcının etiketinde yazan güç (ör. 350 W) güç kaynağının en yüksek kapasitesidir, sürekli çektiği güç değildir. En çok enerji, tablanın ilk ısınması sırasında harcanır. Isınma bittikten sonra ısıtıcılar sadece sıcaklığı korur.
Pratikte açık kasa, ısıtmalı tablalı bir hobi yazıcısı PLA basarken ortalama 70–150 W arası çeker. ABS gibi yüksek tabla sıcaklığı isteyen malzemelerde ve büyük tablalarda bu değer artar. Kendi yazıcınızın gerçek değerini öğrenmenin en kolay yolu, prize takılan ucuz bir enerji ölçerdir (wattmetre).
Kod
Elektrik maliyeti = ortalama güç (kW) × baskı süresi (saat) × kWh fiyatıÖrnek: 0,12 kW ortalama, 5 saatlik baskı, kWh fiyatı 3 TL olsun (bu bir örnek değer; güncel tarifenizi faturanızdan kontrol edin). 0,12 × 5 × 3 = 1,8 TL.
Görüldüğü gibi küçük ve orta parçalarda elektrik, filamentin yanında oldukça küçük kalır. Uzun ve büyük baskılarda veya ABS/ASA'da ısıtmalı kasa kullanıldığında payı artar.
Görsel: 3DFound
Slicer tahminini doğrulamak
Slicer'ın gram tahmini, filament profilindeki yoğunluk ve çap değerine dayanır. PLA için yoğunluk genelde 1,24 g/cm³ olarak girilir; PETG'de 1,27, ABS'te 1,04 civarındadır. Profilde yanlış malzeme seçiliyse tahmin de sapar. Bir mutfak terazisiyle birkaç parçayı tartıp slicer'ın verdiği değerle karşılaştırmak, hesabınızın ne kadar güvenilir olduğunu gösterir.
Gözden kaçan kalemler
Kendi kullanımınız için filament + elektrik yeterlidir. Parça satıyor veya başkası için basıyorsanız şunlar da gerçek maliyettir:
- Başarısız baskılar: Pratikte toplam filamentin %5–10'u hatalı baskılara gider. Yeni bir modelde bu oran daha yüksek olabilir.
- Yıpranan parçalar: Nozul, PEI plaka, PTFE boru, fanlar. Örneğin bir PEI plaka birkaç yüz saatte değişiyorsa, plaka fiyatını o saate bölerek saat başı maliyet çıkarabilirsiniz.
- Yazıcının amortismanı: Yazıcı fiyatı ÷ beklenen ömür (saat). Kabaca 15.000 TL'lik bir yazıcı 3000 saat kullanılacaksa saat başı 5 TL eder.
- Emek: Dosya hazırlama, destek temizleme, zımpara, paketleme. Çoğu zaman en büyük kalem budur ve en çok unutulandır.
Kısa hesap tablosu
| Kalem | Formül | Örnek (85 g, 5 saat) |
|---|---|---|
| Filament | gram × gram fiyatı | 85 × 0,70 = 59,5 TL |
| Elektrik | kW × saat × kWh fiyatı | 0,12 × 5 × 3 = 1,8 TL |
| Hata payı (%8) | filament × 0,08 | ≈ 4,8 TL |
| Amortisman + aşınma | saat × saat başı değer | 5 × 5 = 25 TL |
| Toplam | ≈ 91 TL + emek |
Tablodaki tüm fiyatlar hesaplamayı göstermek için seçilmiş örnek değerlerdir. OrcaSlicer, PrusaSlicer ve Cura'da filament profiline makara fiyatını girerseniz program her dilimlemede filament maliyetini kendisi gösterir; PrusaSlicer ve OrcaSlicer'da bu alan filament ayarlarında "Cost" olarak bulunur.
