FDM 3D yazıcı, plastik filamenti eritip ince bir nozuldan katman katman sererek nesne üretir. Nasıl çalıştığını anlamak için parçaların görevini bilmek yeterli.
Görsel: HRostamani / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
FDM (Fused Deposition Modeling), açık kaynak dünyasında FFF (Fused Filament Fabrication) olarak da geçer. Evlerde ve atölyelerde gördüğünüz yazıcıların büyük çoğunluğu bu yöntemle çalışır. Mantık bir sıcak silikon tabancasına benzer, ama hareketleri bilgisayar yönetir.
Bu yüzden bir 3D baskı aslında üst üste binmiş yüzlerce ince plastik "dilim"dir. Katman çizgilerinin parça yüzeyinde görünmesi ve parçanın katman yönünde daha zayıf olması da buradan gelir.
Görsel: 3DFound
Bed slinger (Cartesian, i3 tipi): Tabla Y ekseninde ileri geri, kafa X'te sağa sola, gantry Z'de yukarı aşağı hareket eder. Creality Ender 3 serisi, Prusa MK serisi ve Bambu Lab A1 bu gruptadır. Ucuz ve bakımı kolaydır, fakat uzun parçalarda tablanın sallanması hız sınırı getirir.
CoreXY: Kafa X ve Y'de hareket eder, tabla yalnızca Z'de aşağı iner. Bambu Lab X1/P1 serisi, Voron, Prusa Core One örnek verilebilir. Genelde kapalı kasalıdır ve daha hızlı baskıya uygundur.
Delta: Üç dikey kol nozulu birlikte hareket ettirir. Yuvarlak tablası ve yüksek gövdesiyle tanınır; bugünkü hobi pazarında daha az görülür.
MSLA/SLA reçine yazıcılar sıvı reçineyi UV ışıkla katılaştırır; detay çok yüksektir ama baskı sonrası yıkama ve kürleme gerekir, reçine de cilde ve solunuma karşı dikkat ister. FDM ise daha büyük, işlevsel parçalar, ucuz malzeme ve daha az kirli bir iş akışı sunar. Bu bölümdeki rehberler FDM yazıcılar üzerinedir.
Parçaların adını öğrendiyseniz, forumda sık geçen kavramları "temel terimler sözlüğü" konusunda bulabilirsiniz. İlk baskıya hazırlanıyorsanız ilk baskı öncesi kontrol listesine göz atın; sorun çıkarsa ayrıntılı çözümler Baskı Sorunları bölümünde.
Görsel: HRostamani / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
FDM ne demek, süreç nasıl işler?
FDM (Fused Deposition Modeling), açık kaynak dünyasında FFF (Fused Filament Fabrication) olarak da geçer. Evlerde ve atölyelerde gördüğünüz yazıcıların büyük çoğunluğu bu yöntemle çalışır. Mantık bir sıcak silikon tabancasına benzer, ama hareketleri bilgisayar yönetir.
- Bilgisayarda bir 3D model (genelde STL veya 3MF) dilimleyici yazılıma (slicer) açılır.
- Slicer modeli yatay katmanlara böler ve her katman için nozulun izleyeceği yolu hesaplar. Çıktı, G-code adı verilen bir komut dosyasıdır.
- Yazıcı G-code'u satır satır okur: nozulu ve tablayı ısıtır, motorları sürer, filamenti iter.
- Eriyen plastik tablaya ince bir çizgi olarak serilir. Bir katman bitince nozul (ya da tabla) bir katman yüksekliği kadar, tipik olarak 0,1–0,3 mm, yer değiştirir ve sıradaki katman öncekinin üstüne kaynar.
Bu yüzden bir 3D baskı aslında üst üste binmiş yüzlerce ince plastik "dilim"dir. Katman çizgilerinin parça yüzeyinde görünmesi ve parçanın katman yönünde daha zayıf olması da buradan gelir.
Temel parçalar ve görevleri
Görsel: 3DFound
| Parça | Ne işe yarar? |
|---|---|
| Ekstruder | Dişli ve motor yardımıyla filamenti kavrar, hotend'e doğru iter veya geri çeker (retraction). Hotend'in hemen üstündeyse "direct drive", gövdeye monte edilip uzun bir PTFE boruyla besliyorsa "Bowden" adı verilir. |
| Hotend | Filamenti eriten bölüm: ısıtıcı kartuş, sıcaklık sensörü (termistör), ısıtıcı blok, boğaz (heatbreak) ve soğutma bloğundan oluşur. |
| Nozul | Hotend'in ucundaki pirinç ya da çelik meme. Standart çap 0,4 mm; 0,2 ile 0,8 mm arası da yaygın. |
| Tabla (baskı yatağı) | Baskının üzerine yapıştığı yüzey. Çoğu yazıcıda ısıtmalıdır; üzerinde PEI kaplı yaylı çelik plaka, cam veya manyetik yüzey bulunur. |
| Eksenler ve motorlar | X, Y, Z eksenlerini adım motorları (step motor) kayış ve vidalı millerle hareket ettirir. |
| Fanlar | Hotend fanı boğazı sürekli soğutur; parça soğutma fanı serilen plastiği hızla katılaştırır. |
| Anakart ve ekran | Firmware (Marlin, Klipper veya üreticinin kendi yazılımı) burada çalışır, G-code'u motor ve ısıtıcı komutlarına çevirir. |
| Güç kaynağı | Şebekeden gelen 220 V'u genelde 24 V'a düşürür; ısıtıcılar ve motorlar buradan beslenir. |
Yazıcı tipleri: tabla mı hareket eder, kafa mı?
Bed slinger (Cartesian, i3 tipi): Tabla Y ekseninde ileri geri, kafa X'te sağa sola, gantry Z'de yukarı aşağı hareket eder. Creality Ender 3 serisi, Prusa MK serisi ve Bambu Lab A1 bu gruptadır. Ucuz ve bakımı kolaydır, fakat uzun parçalarda tablanın sallanması hız sınırı getirir.
CoreXY: Kafa X ve Y'de hareket eder, tabla yalnızca Z'de aşağı iner. Bambu Lab X1/P1 serisi, Voron, Prusa Core One örnek verilebilir. Genelde kapalı kasalıdır ve daha hızlı baskıya uygundur.
Delta: Üç dikey kol nozulu birlikte hareket ettirir. Yuvarlak tablası ve yüksek gövdesiyle tanınır; bugünkü hobi pazarında daha az görülür.
Reçine yazıcılardan farkı
MSLA/SLA reçine yazıcılar sıvı reçineyi UV ışıkla katılaştırır; detay çok yüksektir ama baskı sonrası yıkama ve kürleme gerekir, reçine de cilde ve solunuma karşı dikkat ister. FDM ise daha büyük, işlevsel parçalar, ucuz malzeme ve daha az kirli bir iş akışı sunar. Bu bölümdeki rehberler FDM yazıcılar üzerinedir.
Sırada ne var?
Parçaların adını öğrendiyseniz, forumda sık geçen kavramları "temel terimler sözlüğü" konusunda bulabilirsiniz. İlk baskıya hazırlanıyorsanız ilk baskı öncesi kontrol listesine göz atın; sorun çıkarsa ayrıntılı çözümler Baskı Sorunları bölümünde.
