Çok renkli 3D baskı için dört yol var: katmanda elle filament değişimi, AMS/MMU gibi besleme sistemleri, toolchanger ve IDEX yazıcılar.
Hepsinin maliyeti, atık miktarı ve hızı farklı. Aşağıda her yaklaşımı ne zaman mantıklı olduğuyla birlikte anlattık.
Görsel: Benlisquare / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
Ek donanım gerektirmez. Dilimleyicide belirli bir katman yüksekliğine "renk değişimi" eklersiniz (PrusaSlicer, OrcaSlicer ve Cura'da katman önizlemesindeki ilgili seçenekle). Yazıcı o katmanda durur, filamenti değiştirirsiniz, baskı devam eder. Arka planda genelde şu komut kullanılır:
İsimlik, tabela, logo ve kabartma harfler için çok iyi çalışır. Sınırı: aynı katmanda iki renk olamaz.
Bir ünite birden fazla makarayı tutar ve gerekli filamenti hotende gönderir. Renk değişiminde eski filament kesilir veya geri çekilir, yeni filament nozuldan bir miktar akıtılarak temizlenir (purge).
Avantajı: Aynı katmanda çok renk, otomatik çalışma, ayrıca filament bitince yedek makaraya geçme imkânı.
Dezavantajı: Her renk değişiminde atık oluşur ve süre uzar. Çok sık renk değişen modellerde atık, parçanın kendisinden ağır olabilir. Atığı azaltmak için:
Görsel: 3DFound
Her filamentin kendi hotendi vardır; yazıcı ihtiyaç duyduğu kafayı park yerinden alıp kullanır. Prusa XL beş kafaya kadar bu yapıyı sunar; Voron topluluğunda da toolchanger projeleri yaygındır.
X ekseninde birbirinden bağımsız hareket eden iki baskı kafası vardır. İki renk/malzeme basabilir; ayrıca "kopya" ve "ayna" modlarıyla aynı parçadan aynı anda iki tane basabilir. Renk sayısı iki ile sınırlıdır ama iki kafa arasında geçiş hızlı ve atıksızdır. Bambu Lab H2D'deki gibi tek kafada iki nozul bulunan tasarımlar da benzer avantaj sunar.
Arada bir isimlik ve logo basacaksanız katmanda değişim yeterli. Figür boyama yerine renkli baskı, düzenli çok renkli model ve otomatik makara değişimi istiyorsanız AMS/MMU tarzı bir sistem. Fonksiyonel çoklu malzeme (çözünür destek, sert-yumuşak kombinasyon) ve düşük atık önceliğinizse toolchanger veya IDEX. Çok renkli model bulmak için MakerWorld ve Printables üzerinde "multicolor" araması yapabilirsiniz.
Hepsinin maliyeti, atık miktarı ve hızı farklı. Aşağıda her yaklaşımı ne zaman mantıklı olduğuyla birlikte anlattık.
Görsel: Benlisquare / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
1. Katmanda filament değişimi (en ucuz yol)
Ek donanım gerektirmez. Dilimleyicide belirli bir katman yüksekliğine "renk değişimi" eklersiniz (PrusaSlicer, OrcaSlicer ve Cura'da katman önizlemesindeki ilgili seçenekle). Yazıcı o katmanda durur, filamenti değiştirirsiniz, baskı devam eder. Arka planda genelde şu komut kullanılır:
Kod
M600 ; filament değişimi (firmware desteklemeli)İsimlik, tabela, logo ve kabartma harfler için çok iyi çalışır. Sınırı: aynı katmanda iki renk olamaz.
2. Tek nozul, çoklu filament besleme
Bir ünite birden fazla makarayı tutar ve gerekli filamenti hotende gönderir. Renk değişiminde eski filament kesilir veya geri çekilir, yeni filament nozuldan bir miktar akıtılarak temizlenir (purge).
- Bambu Lab AMS / AMS lite: 4 makaralık üniteler. AMS lite A1 serisi için; AMS kapalı modeller için, birden fazla ünite bağlanabilir.
- Prusa MMU3: Tek ünitede 5 filament. MK4/MK4S, MK3.9, MK3S+ ve Core One ile kullanılır.
- Creality CFS ve Anycubic ACE Pro: Aynı mantıkta 4'lü üniteler; birden fazla ünite bağlanabilen modeller var.
Avantajı: Aynı katmanda çok renk, otomatik çalışma, ayrıca filament bitince yedek makaraya geçme imkânı.
Dezavantajı: Her renk değişiminde atık oluşur ve süre uzar. Çok sık renk değişen modellerde atık, parçanın kendisinden ağır olabilir. Atığı azaltmak için:
- Purge'ün bir kısmını dolguya veya görünmeyen bir nesneye yönlendirmek ("flush into infill/object")
- Renk geçişlerini az katmana toplamak, model tasarımında renkleri katman bazında gruplamak
- Dilimleyicideki temizleme (flush) hacimlerini renk çiftine göre düşürmek; açık renkten koyu renge geçiş daha az purge ister
Görsel: 3DFound
3. Toolchanger (takım değiştirici)
Her filamentin kendi hotendi vardır; yazıcı ihtiyaç duyduğu kafayı park yerinden alıp kullanır. Prusa XL beş kafaya kadar bu yapıyı sunar; Voron topluluğunda da toolchanger projeleri yaygındır.
- Avantajı: Purge atığı çok az; farklı malzemeleri (örneğin PLA gövde + suda çözünür destek veya PETG + TPU) aynı baskıda kullanmak daha kolay.
- Dezavantajı: Makine pahalı ve karmaşık; her kafanın kalibrasyonu gerekir. Kafa sayısı renk sayısını sınırlar.
4. IDEX (iki bağımsız kafa)
X ekseninde birbirinden bağımsız hareket eden iki baskı kafası vardır. İki renk/malzeme basabilir; ayrıca "kopya" ve "ayna" modlarıyla aynı parçadan aynı anda iki tane basabilir. Renk sayısı iki ile sınırlıdır ama iki kafa arasında geçiş hızlı ve atıksızdır. Bambu Lab H2D'deki gibi tek kafada iki nozul bulunan tasarımlar da benzer avantaj sunar.
Karşılaştırma
| Yöntem | Renk sayısı | Atık | Aynı katmanda çok renk | Ek maliyet |
|---|---|---|---|---|
| Katmanda elle değişim | Sınırsız (elle) | Yok denecek kadar az | Hayır | Yok |
| AMS / MMU / CFS | 4–5 ve üstü | Yüksek olabilir | Evet | Orta |
| Toolchanger | Kafa sayısı kadar | Az | Evet | Yüksek |
| IDEX / çift nozul | 2 | Az | Evet | Orta-yüksek |
Hangisi size göre?
Arada bir isimlik ve logo basacaksanız katmanda değişim yeterli. Figür boyama yerine renkli baskı, düzenli çok renkli model ve otomatik makara değişimi istiyorsanız AMS/MMU tarzı bir sistem. Fonksiyonel çoklu malzeme (çözünür destek, sert-yumuşak kombinasyon) ve düşük atık önceliğinizse toolchanger veya IDEX. Çok renkli model bulmak için MakerWorld ve Printables üzerinde "multicolor" araması yapabilirsiniz.
