Islak filament; çıtırtı, buhar, aşırı stringing ve pürüzlü yüzeyle kendini belli eder. PETG, TPU ve naylon en hassas olanlardır; PLA da uzun sürede etkilenir.
Basit bir test: Nozuldan havaya 50–100 mm filament itin ve sesi dinleyin, çıkan şeride bakın. Kuru filament düzgün ve parlak bir şerit verir; nemli filamentte şerit üzerinde kabarcıklar ve küçük boşluklar olur.
Görsel: Suit / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
Stringing ve pürüzlü yüzey, yüksek sıcaklık veya yanlış retraction ile de oluşabilir. Ayırmanın en kısa yolu karşılaştırmalı testtir: aynı dosyayı aynı ayarla, önce mevcut makaradan, sonra kurutulmuş (ya da yeni ve kapalı paketten çıkmış) bir makaradan basın. Fark belirginse sorun nemdir ve ayarlara dokunmaya gerek yoktur. Fark yoksa sıcaklık kulesi ve retraction testine geçin.
*Ortam nemine göre değişir; nemli bir bodrumda bu süreler çok kısalır. Değerler genel gözleme dayalıdır, kesin sınır değildir.
Görsel: 3DFound
Filament kurutucu. Makara tipi kurutucular en pratik yoldur; bazıları baskı sırasında besleme yapmaya da izin verir. Ucuz modellerin gösterdiği sıcaklık ile içerideki gerçek sıcaklık farklı olabilir; içeri ayrı bir termometre koyarak kontrol edin.
Gıda kurutucu. Ayarlanabilir termostatlı ve makaranın sığdığı modeller yaygın olarak kullanılır. Tepsiler çıkarılarak yükseklik kazanılır.
Fırın. Ev fırınlarının termostatı ±10 °C sapabilir; PLA için 50 °C'lik hedef, gerçekte 60 °C olursa filament yumuşar ve makarada yapışır. Fırın kullanacaksanız ayrı bir termometreyle kontrol edin ve kapağı hafif aralık bırakın. Karton makaralar yüksek sıcaklıkta deforme olabilir.
Isıtılmış tabla. Makarayı tablaya koyup üstünü karton kutuyla örtmek acil durumlar için bir yöntemdir ama ısı eşit dağılmaz; makara ara ara çevrilmelidir.
Yeni açılan bir makaranın da kuru olacağı garanti değildir. Paketten çıktığı halde çıtırtı yapan makaralar sık görülür; bu durumda ayarlarla uğraşmadan önce kurutmak zaman kazandırır. Filament türlerinin ayrıntılı özellikleri için "Filament" bölümüne bakabilirsiniz.
Belirtiler: nem nasıl anlaşılır?
- Çıtırtı ve patlama sesi. Nozuldan çıkan plastikte küçük "çıt" sesleri duyulur. Bu, içerideki suyun buharlaşmasıdır ve en güvenilir işarettir.
- Buhar veya duman. Nozulu boşta ekstrüde ederken ince bir buhar görülebilir.
- Ani stringing artışı. Daha önce sorunsuz basan ayarlarla birden yoğun örümcek ağı oluşuyorsa, özellikle PETG ve TPU'da, ilk şüpheli nemdir.
- Pürüzlü, kabarcıklı yüzey. Dış duvarda küçük delikler ve pütürler; parlak olması gereken PETG mat görünür.
- Zayıf ve kırılgan parça. Katman bağı zayıflar; naylonda dayanım belirgin şekilde düşer.
- Makaradaki filament kırılıyor. PLA'da ise tersine bir durum vardır: uzun süre nemde kalan PLA kırılgan hale gelebilir ve bowden boru içinde kopabilir.
Basit bir test: Nozuldan havaya 50–100 mm filament itin ve sesi dinleyin, çıkan şeride bakın. Kuru filament düzgün ve parlak bir şerit verir; nemli filamentte şerit üzerinde kabarcıklar ve küçük boşluklar olur.
Görsel: Suit / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
Nem mi, ayar mı?
Stringing ve pürüzlü yüzey, yüksek sıcaklık veya yanlış retraction ile de oluşabilir. Ayırmanın en kısa yolu karşılaştırmalı testtir: aynı dosyayı aynı ayarla, önce mevcut makaradan, sonra kurutulmuş (ya da yeni ve kapalı paketten çıkmış) bir makaradan basın. Fark belirginse sorun nemdir ve ayarlara dokunmaya gerek yoktur. Fark yoksa sıcaklık kulesi ve retraction testine geçin.
Malzemeye göre hassasiyet
| Malzeme | Nem hassasiyeti | Açıkta pratik süre* |
|---|---|---|
| PLA | Düşük-orta | Haftalar |
| PETG | Orta-yüksek | Birkaç gün – birkaç hafta |
| TPU | Yüksek | Birkaç gün |
| Naylon (PA) | Çok yüksek | Saatler |
| PVA / BVOH | Çok yüksek | Saatler – 1 gün |
*Ortam nemine göre değişir; nemli bir bodrumda bu süreler çok kısalır. Değerler genel gözleme dayalıdır, kesin sınır değildir.
Kurutma
Görsel: 3DFound
Filament kurutucu. Makara tipi kurutucular en pratik yoldur; bazıları baskı sırasında besleme yapmaya da izin verir. Ucuz modellerin gösterdiği sıcaklık ile içerideki gerçek sıcaklık farklı olabilir; içeri ayrı bir termometre koyarak kontrol edin.
Gıda kurutucu. Ayarlanabilir termostatlı ve makaranın sığdığı modeller yaygın olarak kullanılır. Tepsiler çıkarılarak yükseklik kazanılır.
Fırın. Ev fırınlarının termostatı ±10 °C sapabilir; PLA için 50 °C'lik hedef, gerçekte 60 °C olursa filament yumuşar ve makarada yapışır. Fırın kullanacaksanız ayrı bir termometreyle kontrol edin ve kapağı hafif aralık bırakın. Karton makaralar yüksek sıcaklıkta deforme olabilir.
Isıtılmış tabla. Makarayı tablaya koyup üstünü karton kutuyla örtmek acil durumlar için bir yöntemdir ama ısı eşit dağılmaz; makara ara ara çevrilmelidir.
Kuru tutmak
- Kullanılmayan makarayı vakumlu torba veya contalı kutuda, silika jel ile saklayın.
- Silika jelin rengi değiştiğinde (turuncudan yeşile ya da maviden pembeye, türüne göre) kurutup yeniden kullanın.
- Kutu içine ucuz bir higrometre koyun; %20–30 bağıl nemin altı hedeftir.
- Uzun baskılarda PETG, TPU ve naylonu doğrudan kuru kutudan besleyin.
Yeni açılan bir makaranın da kuru olacağı garanti değildir. Paketten çıktığı halde çıtırtı yapan makaralar sık görülür; bu durumda ayarlarla uğraşmadan önce kurutmak zaman kazandırır. Filament türlerinin ayrıntılı özellikleri için "Filament" bölümüne bakabilirsiniz.
