Karbon fiber katkılı filamentler pirinç nozulu kısa sürede aşındırır; bu tür makaralar için sertleştirilmiş çelik veya benzeri dayanıklı bir nozul gerekir.
Katkının sağladıkları:
Dikkat: Karbon katkı her zaman dayanımı artırmaz. Rijitlik artarken darbe dayanımı ve katman bağı çoğu zaman bir miktar düşer. PLA-CF, standart PLA'dan daha sert ama daha gevrek olabilir.
Görsel: 3DFound
Ahşap katkılılar aşındırıcı değildir ama tıkanmaya yatkındır.
Sertleştirilmiş çelik: En yaygın ve uygun fiyatlı çözüm. Isı iletimi pirinçten zayıf olduğu için aynı akışta 5–15 °C daha yüksek sıcaklık veya biraz düşük hız gerekebilir.
Paslanmaz çelik: Sık karıştırılır. Paslanmaz çelik nozul gıda ile temas eden baskılar için tercih edilir ama aşınmaya karşı sertleştirilmiş çelik kadar dayanıklı değildir.
Tungsten karbür ve yakut uçlu: Çok uzun ömürlü, ısı iletimi iyi, fiyatı yüksek. Yakut uç darbeye karşı kırılgandır.
Kaplamalı bakır alaşımı: İyi ısı iletimi ve orta-yüksek aşınma direnci; kaplama aşınınca koruma biter.
Görsel: A7N8X / Wikimedia Commons, CC0
Aşınma sadece nozulda olmaz. Ekstruder dişlileri (özellikle yumuşak metal dişliler) ve PTFE boru girişleri de zamanla aşınır. Yoğun CF kullanımında bu parçaları da periyodik kontrol etmek gerekir.
Görsel: David Elliott from UK / Wikimedia Commons, CC BY 2.0
Karbon fiber filament ne içerir?
"Karbon fiber PLA", "PETG-CF", "PA-CF" gibi ürünler, ana plastiğin içine birkaç yüz mikron uzunluğunda kırpılmış karbon elyaf eklenmiş filamentlerdir. Sürekli karbon elyaf değil, kısa parçacıklar söz konusu. Oran markaya göre değişir; genelde ağırlıkça %10–20 civarında.Katkının sağladıkları:
- Rijitlik artar, parça daha az esner
- Çekme (warping) azalır, boyutsal kararlılık artar
- Mat, katman çizgilerini gizleyen bir yüzey oluşur
Dikkat: Karbon katkı her zaman dayanımı artırmaz. Rijitlik artarken darbe dayanımı ve katman bağı çoğu zaman bir miktar düşer. PLA-CF, standart PLA'dan daha sert ama daha gevrek olabilir.
Görsel: 3DFound
Hangi filamentler aşındırıcı?
- Karbon fiber ve cam elyaf katkılılar (CF, GF)
- Karanlıkta parlayan (glow in the dark) filamentler; içindeki fosforlu pigment sert bir mineraldir
- Metal tozu katkılılar (bronz, bakır, çelik dolgulu PLA)
- Bazı mat ve mineral katkılı filamentler (genelde hafif)
Ahşap katkılılar aşındırıcı değildir ama tıkanmaya yatkındır.
Nozul malzemesi seçimi
Pirinç ısıyı iyi iletir ama yumuşaktır. Aşındırıcı filamentle birkaç yüz gram basıldığında bile nozul ağzı genişleyebilir; sonuç eksik ekstrüzyon, kalınlaşan çizgiler ve kaybolan detaydır.Sertleştirilmiş çelik: En yaygın ve uygun fiyatlı çözüm. Isı iletimi pirinçten zayıf olduğu için aynı akışta 5–15 °C daha yüksek sıcaklık veya biraz düşük hız gerekebilir.
Paslanmaz çelik: Sık karıştırılır. Paslanmaz çelik nozul gıda ile temas eden baskılar için tercih edilir ama aşınmaya karşı sertleştirilmiş çelik kadar dayanıklı değildir.
Tungsten karbür ve yakut uçlu: Çok uzun ömürlü, ısı iletimi iyi, fiyatı yüksek. Yakut uç darbeye karşı kırılgandır.
Kaplamalı bakır alaşımı: İyi ısı iletimi ve orta-yüksek aşınma direnci; kaplama aşınınca koruma biter.
Görsel: A7N8X / Wikimedia Commons, CC0
Nozul çapı ve tıkanma
Elyaf parçacıkları dar geçitlerde birikebilir. 0,4 mm nozul çoğu CF filamentte çalışır ama 0,6 mm nozul tıkanma riskini belirgin azaltır ve yüzey kalitesinde fark edilir kayıp yaratmaz. Birçok üretici CF ürünleri için 0,6 mm önerir.Aşınma sadece nozulda olmaz. Ekstruder dişlileri (özellikle yumuşak metal dişliler) ve PTFE boru girişleri de zamanla aşınır. Yoğun CF kullanımında bu parçaları da periyodik kontrol etmek gerekir.
Hangi parçalarda mantıklı?
Karbon katkının en çok işe yaradığı yerler; esnemesi istenmeyen braketler, drone ve RC araç çerçeveleri, fikstür ve atölye aparatları gibi rijitlik ve ölçü kararlılığı isteyen parçalar. Darbe alacak, düşecek veya esneyerek çalışan parçalarda katkısız PETG, naylon veya PC çoğu zaman daha iyi sonuç verir. CF filamentin saklanması ana malzemeye bağlıdır: PA-CF naylon kadar hızlı nem çeker ve aynı şekilde kurutulmalıdır.Sağlık notu
Karbon fiber katkılı parçaları zımparalarken veya keserken ince karbon tozu oluşur. Bu toz cilde batabilir ve solunmamalıdır. Islak zımpara, toz maskesi (FFP2 veya üstü) ve eldiven önerilir.Kısa özet tablo
| Durum | Öneri |
|---|---|
| Ara sıra bir makara CF | Sertleştirilmiş çelik 0,4–0,6 mm |
| Düzenli CF/GF kullanımı | Sertleştirilmiş çelik 0,6 mm veya tungsten karbür |
| Glow in the dark | Sertleştirilmiş çelik |
| Standart PLA/PETG | Pirinç yeterli |
Görsel: David Elliott from UK / Wikimedia Commons, CC BY 2.0
