Seam (dikiş izi), her katmanda dış duvarın başlayıp bittiği noktada oluşan küçük kabarıklık veya çukurdur. Tamamen yok edilemez ama konumu seçilerek görünmez bir yere saklanabilir.
Dış duvar kapalı bir döngüdür; nozul bir noktadan başlar, turu tamamlar ve aynı noktada biter. Başlangıçta basınç tam oturmamış olabilir, bitişte geri çekme yapılır ve az miktarda sızıntı olur. Sonuç her katmanda aynı bölgede küçük bir düzensizliktir. Bu noktaların katmanlar boyunca nasıl dizildiğini dilimleyicideki seam ayarı belirler.
Görsel: 3DFound
Aligned / Hizalı (Cura: User Specified veya Sharpest Corner ile benzer etki): Tüm katmanların dikişi aynı hizada, dikey bir çizgi oluşturur. Tek bir yerde toplandığı için zımparalaması ve gizlemesi kolaydır.
Rear / Back / Arka: Dikişi modelin arka (Y+ yönündeki) yüzüne koyar. Parçanın ön yüzü belliyse en pratik seçenektir. Modeli dilimleyicide döndürerek dikişi istediğiniz yüze getirebilirsiniz.
Nearest / Shortest / En yakın: Nozulun bir önceki konumuna en yakın noktayı seçer. Boş hareketi kısaltır, baskı süresini biraz azaltır; ama dikiş yüzeye dağınık şekilde yayılır.
Random / Rastgele: Dikişi her katmanda farklı yere koyar. Tek bir çizgi oluşmaz, ama tüm yüzeyde hafif bir pürüzlülük görülür. Silindir gibi köşesi olmayan modellerde çizgi yerine bu dokuyu tercih edenler vardır.
Köşeli modellerde dikişi bir köşeye saklamak en temiz sonucu verir; köşede zaten yön değişimi olduğu için göz dikişi fark etmez.
Seam boyama, tam istenen yeri belirlemenin en kesin yoludur: modelin arka kenarına dikey bir şerit boyamak yeterlidir.
Konum kadar dikişin boyutu da ayarlanabilir:
Görsel: Creative Tools from Halmstad, Sweden / Wikimedia Commons, CC BY 2.0
Cura'da "Spiralize Outer Contour", PrusaSlicer ve OrcaSlicer'da "Spiral vase" modu, nozulu katman katman değil, sürekli yükselen bir spiral üzerinde hareket ettirir. Katman değişimi olmadığı için dikiş de oluşmaz. Ancak bu mod tek duvarlı, doluluksuz ve üstü açık parçalar içindir: vazo, kase, saksı kılıfı, lamba gölgeliği gibi.
Dikiş neden oluşur?
Dış duvar kapalı bir döngüdür; nozul bir noktadan başlar, turu tamamlar ve aynı noktada biter. Başlangıçta basınç tam oturmamış olabilir, bitişte geri çekme yapılır ve az miktarda sızıntı olur. Sonuç her katmanda aynı bölgede küçük bir düzensizliktir. Bu noktaların katmanlar boyunca nasıl dizildiğini dilimleyicideki seam ayarı belirler.
Görsel: 3DFound
Seçenekler ne anlama geliyor?
Aligned / Hizalı (Cura: User Specified veya Sharpest Corner ile benzer etki): Tüm katmanların dikişi aynı hizada, dikey bir çizgi oluşturur. Tek bir yerde toplandığı için zımparalaması ve gizlemesi kolaydır.
Rear / Back / Arka: Dikişi modelin arka (Y+ yönündeki) yüzüne koyar. Parçanın ön yüzü belliyse en pratik seçenektir. Modeli dilimleyicide döndürerek dikişi istediğiniz yüze getirebilirsiniz.
Nearest / Shortest / En yakın: Nozulun bir önceki konumuna en yakın noktayı seçer. Boş hareketi kısaltır, baskı süresini biraz azaltır; ama dikiş yüzeye dağınık şekilde yayılır.
Random / Rastgele: Dikişi her katmanda farklı yere koyar. Tek bir çizgi oluşmaz, ama tüm yüzeyde hafif bir pürüzlülük görülür. Silindir gibi köşesi olmayan modellerde çizgi yerine bu dokuyu tercih edenler vardır.
Köşe tercihi en etkili araç
Köşeli modellerde dikişi bir köşeye saklamak en temiz sonucu verir; köşede zaten yön değişimi olduğu için göz dikişi fark etmez.
- Cura: Z Seam Alignment → "User Specified" veya "Sharpest Corner"; ardından "Seam Corner Preference" → "Hide Seam" (iç köşeye saklar) ya da "Smart Hiding".
- PrusaSlicer: Seam position: Aligned, dilimleyici uygun köşeleri tercih eder. Ayrıca "Seam painting" ile dikişin geçmesi gereken bölge model üzerinde boyanabilir.
- OrcaSlicer: Seam position: Aligned veya Back; yine seam painting aracı mevcuttur.
Seam boyama, tam istenen yeri belirlemenin en kesin yoludur: modelin arka kenarına dikey bir şerit boyamak yeterlidir.
Dikişi küçültmek
Konum kadar dikişin boyutu da ayarlanabilir:
- Pressure advance / Linear advance: Başlangıç ve bitişteki basınç dalgalanmasını azaltır. Dikişi en çok küçülten ayardır. OrcaSlicer'ın kalibrasyon menüsünden ölçülebilir.
- Wipe: Nozul, döngü bitince içeri doğru kısa bir silme yapar.
- Seam gap / Outer wall start: Bitişte döngüyü çok az erken kesmek (OrcaSlicer: "Seam gap", %10–15 civarı) kabarıklığı azaltır.
- Scarf joint seam (OrcaSlicer): Başlangıç ve bitişi eğimli olarak üst üste bindirir. Doğru ayarlandığında dikişi neredeyse görünmez yapabilir; baskı süresini biraz uzatır.
- Dış duvar sırası: Önce iç duvarlar, sonra dış duvar basmak (Inner/Outer) genelde daha temiz dikiş verir.
Görsel: Creative Tools from Halmstad, Sweden / Wikimedia Commons, CC BY 2.0
Dikişin hiç olmadığı durum: spiral vazo modu
Cura'da "Spiralize Outer Contour", PrusaSlicer ve OrcaSlicer'da "Spiral vase" modu, nozulu katman katman değil, sürekli yükselen bir spiral üzerinde hareket ettirir. Katman değişimi olmadığı için dikiş de oluşmaz. Ancak bu mod tek duvarlı, doluluksuz ve üstü açık parçalar içindir: vazo, kase, saksı kılıfı, lamba gölgeliği gibi.
Hangi parça için hangi ayar?
| Parça | Önerilen seam |
|---|---|
| Ön yüzü belli kutu, figür | Rear / Back + seam boyama |
| Köşeli mekanik parça | Aligned + köşe tercihi |
| Silindir, yuvarlak parça | Aligned (zımparalanacaksa) veya Random |
| Hızın öncelikli olduğu iç parça | Nearest |
